هایپرپیگمانتاسیون اطراف چشم (periorbital hyperpigmentation) یا حلقههای سیاه اطراف چشم یک اختلال پوستی است که به صورت یک پیگمنتیشن دو طرفه مدور هموژن با رنگ قهوه ای روشن تا سیاه در اطراف پلک ها ظاهر می شود. این امر سبب می شود چهره بیمار در نگاه بیننده خسته به نظر برسد. علل مختلفی برای هایپرپیگمانتاسیون اطراف چشم ذکر شده است که از آن جمله می توان به وجود رنگدانه بیش از حد، گود افتادن زیر چشم، نازکی و شفاف بودن پلک های زیرین، و سایه دار شدن پوست به دلیل شلی و افتادگی آن باشد.
استفاده از کربوکسی تراپی و پیلینگ در درمان حلقههای سیاه اطراف چشم
به دلیل پاتوژنز و اتیولوژی پیچیده، درمان حلقه های تیره دور چشم چالش برانگیز است و هنوز استراتژی درمانی قابل اعتمادی برای آن یافت نشده است. از جمله روش های پیشنهاد شده برای درمان حلقه های اطراف چشم می توان به کربوکسی تراپی، پیلینگ و مزوتراپی اشاره کرد. در کربوکسی تراپی، با تزریق گاز CO2 به درون پوست، جریان خون افزایش می یابد که این امر باعث تأمین اکسیژن و مواد مغذی برای پوست و عروق می شود. کربوکسی تراپی به علاوه باعث افزایش سطح فاکتورهای رشد در پوست و تحریک ایجاد عروق جدید می شود. در نتیجه این عوامل، ظاهر پوست بهبود مییابد. در پیلینگ، لایه برداری پوست با استفاده از مواد شیمیایی مانند اسید لاکتیک و تری کلرواستیک اسید انجام می شود. این کار با تخریب لایه های سطحی پوست، سبب تحریک بازسازی و در نتیجه جوان سازی بافت می شود.

استفاده از مزوتراپی برای حل مشکل سیاهی دور چشم
در مزوتراپی، با تزریق زیر پوستی یا میان پوستی مواد موثره مختلف مانند انواع ویتامین ها، مواد مغذی، فاکتورهای رشد، ترکیبات آنتی اکسیدان و ضد التهاب، ترمیم و بازسازی پوست انجام می شود. در سال 2019، Ahmad و همکارانش در مقاله ای که در ژورنال Cosmetic Dermatology منتشر نمودند به ارزیابی و مقایسه ایمنی و اثربخشی کربوکسی تراپی، پیلینگ و مزوتراپی در درمان حلقه های سیاه دور چشم پرداختند. هدف از این مطالعه ارائه راهنما و راهکاری برای پزشکان جهت درمان هایپرپیگمنتاسیون اطراف چشم بود.
برای این منظور، 45 بیمار زن با هایپرپیگمنتاسیون دور چشم در مطالعه وارد شدند. بیماران به صورت تصادفی به سه گروه 15 نفره تقسیم شدند. در گروه A، کربوکسی تراپی؛ در گروه B، لایه برداری شیمیایی با ترکیب اسید لاکتیک 15 درصد و تری کلرواستیک اسید 75/3 درصد؛ و در گروه C، مزوتراپی با ویتامین C انجام شد. درمان در هر سه گروه، هفته ای یک جلسه و به مدت پنج هفته متوالی صورت گرفت. به منظور بررسی و مقایسه نتایج، میزان رضایت بیماران از درمان مورد سنجش قرار گرفت. همچنین، عکسبرداری از بیماران قبل از شروع فرآیند و بعد از جلسه آخر درمان انجام شد.
مطالعه بیشتر: مقایسه اثربخشی کربوکسی تراپی و مزولیپولیز با DRAINING PPC در درمان سلولیت
نتایج آزمایش حل مشکل هایپرپیگمنتاسیون دورچشم
یک ارزیاب بالینی مستقل بر اساس تصاویر قبل و بعد بیماران، میزان تغییر رنگ در حلقه های اطراف چشم را به صورت زیر تعیین کرد:
- عدم تغییر رنگ (عدم بهبودی)
- کمتر از 25 درصد تغییر رنگ (بهبودی اندک)
- 25 تا 50 درصد تغییر رنگ (بهبودی متوسط)
- 51 تا 75 درصد تغییر رنگ (بهبودی بسیار خوب)
- بیش از 75 درصد تغییر رنگ (بهبودی عالی)
نتایج آزمایش روی بیماران دارای سیاهی دور چشم
میزان کسب بهبودی عالی در بیماران درمان شده با کربوکسی تراپی (گروه A)، 3/13 درصد، در افراد درمان شده با پیلینگ (گروه B)، 7/26 درصد و در داوطلبین درمان شده با مزوتراپی (گروه C)، 40 درصد بود. 7/6 درصد بیماران درمان شده با پیلینگ و 3/33 درصد داوطلبین درمان شده با مزوتراپی، میزان رضایت از درمان را عالی توصیف کردند. این در حالی است که در هیچ یک از افراد درمان شده با کربوکسی تراپی میزان رضایت عالی نبود. در گروه A، 7/26 درصد بیماران درد و ادم در ناحیه پلکها و 20 درصد هماتوم را تجربه کردند. در گروه B، 20 درصد افراد و در گروه C، 7/26 درصد در حین درمان احساس سوزش داشتند.
بر اساس نتایج به دست آمده در این پژوهش، هر سه روش درمانی مورد مطالعه در درمان حلقههای سیاه اطراف چشم موثر بودند. با این وجود، میزان بهبودی پس از درمان و سطح رضایت بیماران از نتایج کسب شده در گروه درمان شده با مزوتراپی بالاتر از گروههای درمان شده با کربوکسی تراپی و پیلینیگ بود.
منابع:
- Sarkar R, Ranjan R, Garg S, Garg VK, Sonthalia S, Bansal S. Periorbital hyperpigmentation: a comprehensive review. The Journal of clinical and aesthetic dermatology. 2016;9(1):49. Available at:
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4756872/
- Roberts WE. Periorbital hyperpigmentation: review of etiology, medical evaluation, and aesthetic treatment. Journal of drugs in dermatology: JDD. 2014;13(4):472-82. Available at:
https://europepmc.org/article/med/24719068
- Ahmed NA, Mohammed SS, Fatani MI. Treatment of periorbital dark circles: Comparative study of carboxy therapy vs chemical peeling vs mesotherapy. Journal of cosmetic dermatology. 2019;18(1):169-75. Available at:






